Visie

Persoonlijke visie

Het is voor iedereen belangrijk dat ze zich door hun leven heen blijven ontwikkelen, op zowel persoonlijk als op professioneel vlak. Wie ben je? Waar sta je voor? Wat zijn jouw normen en waarden? En hoe wil jij als professional te werk gaan? Zeker in de zorg is het superbelangrijk om te blijven leren en ontwikkelen. De zorg staat niet stil en ontwikkelt zich op een rap tempo verder, dus kunnen wij niet achterblijven.

Ik denk niet dat je ooit klaar kan zijn met ontwikkelen, zelfs als je alles onder de knie denkt te hebben, kan er altijd iemand voorbijkomen waar je weer nieuwe dingen van kan leren. Persoonlijk hoop ik dat mensen daar open voor blijven staan en nooit stoppen met leergierig en nieuwsgierig zijn.

Een groot onderwerp in de zorg is verpleegkundig leiderschap. Maar wat is het precies? Waarom is het zo belangrijk? En wat heeft het te maken met een leven lang leren?

Verpleegkundig leiderschap houdt in dat je verantwoordelijkheid neemt over de ontwikkeling van het verpleegkundig beroep. Daarmee oefen je invloed uit op de kwaliteit, effectiviteit en patiëntgerichtheid van de zorg (Azs, z.d.).

De kern van verpleegkundig leiderschap is: de regie pakken. Verpleegkundigen leren om steeds meer de regie te pakken, hierdoor kunnen ze beter sturen in hun eigen ontwikkeling en in de ontwikkeling van hun afdeling en collega's. Een eigen visie vormen op de zorg is belangrijk omdat je daarmee goed kan inspelen op de constante veranderingen in de beroepspraktijk en maatschappij (Bello, 2023).

De invloed van verpleegkundigen is cruciaal om goede zorg overeind te houden, vanwege de tekorten in de beroepsgroep. Echter is het nog niet zo simpel om verpleegkundig leiderschap uit te oefenen. Verpleegkundig leiderschap is een breed begrip, er zijn veel verschillende benamingen, definities, modellen en opvattingen over wat het nou precies inhoudt. Zijn verpleegkundigen wel gemotiveerd om hier zoveel energie in te steken terwijl hun normale taken al veel tijd en energie vragen? Het blijft soms moeilijk om leiderschap te laten zien, zeker voor de jongere verpleegkundigen met minder werkervaring (Van der Cingel, 2023).

Dan is er nog een obstakel, namelijk dat verpleegkundigen uiteindelijk zelf hun invloed moeten opeisen en dit blijkt lastig te zijn. Verpleegkunde staat al sinds vroeger in een hiërarchische verhouding tot de medische beroepsgroep. Dat verandert niet zomaar. Ook de toebedeelde genderspecifieke eigenschappen helpen het vak niet echt. Het imago van verpleegkundigen is nog steeds dat zij in het belang werken van artsen en empathisch zijn voor hun patiënten. Dit gedrag wordt vaak nog als vrouwelijk bestempeld. Daartegenover staat dan het tonen van leiderschap en de nadruk leggen op deskundigheid. Dit wordt meer als mannelijk gedrag beschouwd. Dat deze ideeën nog steeds in beeld zijn, blijkt uit het feit dat de beroepsgroep wereldwijd vooral uit vrouwen bestaat. Mannelijke verpleegkundigen komen daarbij vooral terecht op de IC, ambulance en in de GGZ (Van der Cingel, 2023).

Daarom is leven lang leren naar mijn idee zo ontzettend belangrijk. Het blijkt zo moeilijk om leiderschap te tonen op de werkvloer en toch professioneel over te komen. Het kost tijd en dapperheid om jezelf zo ver te krijgen dat je voor jezelf en je patiënten opkomt. Als verpleegkundigen vanaf het begin hiermee aan het werk gaan en zich na hun opleiding hier druk mee bezig blijven houden, dan wennen ze er misschien aan.

Leven kan leren hoort ook bij het vertonen van professioneel gedrag. Dit oefenen verpleegkundigen uit door middel van de beroepscode. Hierin staan ook enkele punten waar leven lang leren duidelijk naar voren komt:

• 1.4: Als verpleegkundige/verzorgende houd ik mijn kennis en vaardigheden voor het op verantwoorde en adequate wijze uitoefenen van het beroep op peil.
• 1.6: Als verpleegkundige/verzorgende neem ik initiatieven en ondersteun ik activiteiten ter bevordering van de ontwikkeling van het beroep en de kwaliteit van zorg.
• 4.2: Als verpleegkundige/verzorgende werk ik, indien van toepassing, mee aan wetenschappelijk onderzoek gericht op de verbetering van de volksgezondheid en van de individuele zorg voor zorgvragers.

(Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), z.d.).

Ik vind dat deze punten aantonen dat ook voor het vertonen van professioneel gedrag (volgens de beroepscode) je een leven lang moet blijven leren. De wereld en de zorg veranderen constant, dus is het aan ons de taak om onze kennis op peil te houden.

Ik wil later in de acute zorg gaan werken. Welke afdeling weet ik nog niet, maar het lijkt me leuk om verschillende ervaringen op te doen. Ik zal in mijn toekomstig vakgebied dus wel meer te maken krijgen met mannelijke verpleegkundigen dan op andere afdelingen. De invloed van mannen op de zorg is erg belangrijk. Zo dragen mannen in de zorg bij aan diversiteit waardoor zorgverleners vanuit verschillende perspectieven kunnen kijken. Daarbij voelen sommige patiënten zich wellicht meer op hun gemak bij een mannelijke verpleegkundige (Versteeg, 2024). Daarom ben ik van mening dat mannen ook erg nodig zijn op minder acute afdelingen in de zorg. Juist daar kunnen ze die verschillende perspectieven goed gebruiken.

Actuele ontwikkelingen en trends

De stichting Mannen Netwerk Verpleegkunde (MNV) (z.d.) merkte ook dat verpleegkunde het imago heeft als een vrouwenberoep. Zij vinden dat genderidentiteit niet het vak moet kenmerken, maar juist de professionaliteit van de verpleegkundige.

De bekwaamheid om zorg te leveren verschilt niet tussen mannen en vrouwen. Zorg kan door beide worden aangeleerd en bijgebracht. Het is nodig om aan te tonen dat het normaal is dat verpleegkundige rollen worden uitgevoerd door zowel mannen als vrouwen en dat iedereen recht heeft op gelijke kansen voor beloningen en promoties (Montañes Muro et al., 2023).

Het MNV (z.d.) heeft opgemerkt dat zowel mannelijke verpleegkundigen als studenten een gebrek ervaren aan rolmodellen en mentorschap. Zij willen nu mannelijke verpleegkundigen aanmoedigen om deze taak als rolmodel op zich te nemen en het balans tussen mannen en vrouwen in de verpleegkunde dichter bij elkaar te brengen.

De missie van het MNV (z.d.) is "Een diverse verpleegkundige beroepsgroep creëren die een afspiegeling is van de maatschappij en op deze manier beter aansluit bij de (patiënten) populatie".

Hun doel is om de verhouding tussen mannen en vrouwen in de verpleegkunde naar 30% man – 70% vrouw te krijgen.

Om de diversiteit te verhogen in de verpleegkunde wil het MNV (z.d.) op twee manieren bijdragen. Als eerst het aantrekken van nieuwe verpleegkundigen. Dit door bij te dragen aan het veranderen van het stigma rondom de verpleegkunde en het vak positief te adverteren.

Daarnaast het behouden van verpleegkundigen. Door verpleegkundigen te inspireren om hun eigen ervaringen te delen en hiermee anderen te inspireren. Daarnaast willen ze door middel van mentorschap verpleegkundigen ondersteunen en begeleiding aanbieden.

Echter is er niet enkel een tekort aan mannen in de verpleging. Het verpleegkundig beroep is zijn algemeenheid lijdt een zwaar tekort aan werknemers.

Verpleegkundigen zijn de grootste groep van zorgprofessionals en zijn wereldwijd een belangrijk onderdeel van het zorgsysteem. Voldoende medewerkers is essentieel om aan de grote zorgvraag te voldoen. Verpleegkundigen verlenen directe zorg aan de patiënten en verbeteren hun gezondheid en tevredenheid met de zorg. Onvoldoende verpleegkundigen heeft een negatief effect op zowel de patiënten als op de verpleegkundigen zelf. Dit kan ertoe leiden dat verpleegkundigen sneller hun baan zouden willen verlaten (Bahlman-Van Ooijen et al., 2023).

Er zijn enkele redenen dat verpleegkundigen hun beroep verlaten. De eerste is dat de werkomgeving erg uitdagend kan zijn. Voorbeelden hiervan zijn: slechte werkomstandigheden, onvoldoende salaris en contract, een gebrek aan kansen om hun carrière te ontwikkelen en een gebrek aan steun (Bahlman-Van Ooijen et al., 2023).

Een andere reden is emotionele stress. Grote verantwoordelijkheden en angst om te falen spelen hier een grote rol bij. Daarnaast zijn verpleegkundigen soms teleurgesteld over wat het vak nou echt inhoudt. Een groot verschil tussen de opleiding en de praktijk en het maatschappelijke beeld kan voor verkeerde indruk geven en verpleegkundigen teleurgesteld achterlaten (Bahlman-Van Ooijen et al., 2023).

Tot slot speelt ook de cultuur van hiërarchie en discriminatie een grote rol bij het verlaten van de verpleegkunde. Deze cultuur zorgde ervoor dat verpleegkundigen zich ondergeschikt kunnen voelen aan zorgprofessionals zoals artsen (Bahlman-Van Ooijen et al., 2023).

Cijfers laten zien dat het tekort aan zorgpersoneel de komende jaren schrikwekkend toeneemt.

De zorgsector moet bestendig worden gemaakt tegen de toekomst en daarom doet FNV Zorg & Welzijn een dringende oproep om snel in te grijpen. Er moet niet enkel gekeken worden naar technologische innovatie of het verlagen van de regeldruk. We moeten de loonkloof dichten tussen zorgmedewerkers en andere sectoren. Ook moeten ver de organisatie van het werk verbeteren: werkdruk aanpakken, meer zeggenschap over roosters en de mogelijkheid om 32 uur per week te werken. Als laatst geeft het FNV Zorg & Welzijn aan dat we moeten stoppen met het bezuinigen op stagefondsen en regelingen voor opleidingen (Wageman, 2024).

Ik vind ook dat er snel wat gedaan moet worden aan het tekort in de zorg. Door het tekort aan werknemers moeten de verpleegkundigen harder werken en raken ze sneller overbelast. Hierdoor vallen ze sneller uit en wordt de rest weer opgezadeld met nog meer werk. Verpleegkundigen kunnen zich niet gemakkelijk verder ontwikkelen als ze daar de tijd en ruimte niet voor hebben.